(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.80. అధ్యాయః 080
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
భీమసేనవిశోకయోః సంవాదః॥ 1 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 8-80-0x(5029)(58909)
అథ త్విదానీం తుములే విమర్దే
ద్విషద్భిరేకో బహుభిః సమావృతః।
మహారణే సారథిమిత్యువాచ
భీమశ్చమూం వాహయ ధార్తరాష్ట్రీం।
త్వం సారథే యాహి జవేన వాహై--
ర్నయాంయేతాంధార్తరాష్ట్రాన్యమాయ॥ 8-80-1(58910)
సంచోదితో భీమసేనేన చైవం
స సారథిః పుత్రబలం త్వదీయం।
ప్రాయాత్తతః సత్వరముగ్రవేగో
యతో భీమస్తద్బలం గంతుమైచ్ఛత్॥ 8-80-2(58911)
తతోఽపరే నాగరథాశ్వపత్తిభిః
ప్రత్యుద్యయుస్తం కురవః సమంతాత్।
భీమస్య వాహాగ్ర్యముదారవేగం
సమంతతో బాణగణైర్నిజఘ్నుః॥ 8-80-3(58912)
తతః శరానాపతతో మహాత్మా
చిచ్ఛేద బాణైస్తపీనయపుంఖైః।
తే వై నిపేతుస్తపనీయపుంఖా
ద్విధా త్రిధా భీమశరైర్నికృత్తాః॥ 8-80-4(58913)
తతో రాజన్నాగరథాశ్వయూనాం
భీమాహతానాం వరరాజమధ్యే।
ఘోరో నినాదః సుమహానభూత్తదా
వజ్రాహతానామివ పర్వతానాం॥ 8-80-5(58914)
తే వధ్యమానాశ్చ నరేంద్రముఖ్యా
నిర్భిద్యంతో భీమశరప్రవేకైః।
భీమం సమంతాత్సమరేఽభ్యరోహన్
వృక్షం శకుంతా ఇవ పుష్పహేతోః॥ 8-80-6(58915)
తతోఽభియాతే తవ సైన్యే స భీమః
ప్రాదుశ్చక్రే వేగమనంతవేగః।
యథాఽంతకాలే క్షపయందిధక్షు--
ర్భూతాంతకృత్కాల ఇవాత్తదండః॥ 8-80-7(58916)
తస్యాతివేగస్య రణేఽతివేగం
నాశక్నువంధారయితుం త్వదీయాః।
వ్యాత్తాననస్యాపతతో యథైవ
కాలస్య కాలే హరతః ప్రజా వై॥ 8-80-8(58917)
తతో బలం భారత భారతానాం
ప్రదహ్యమానం సమరే మహాత్మనా।
భీతం దిశోఽకీర్యత భీమనున్నం
మహానిలేనాభ్రగణా యథైవ॥ 8-80-9(58918)
తతో ధీమాన్సారథిమబ్రవీద్బలీ
స భీమసేనః పునరేవ హృష్టః॥ 8-80-10(58919)
సూతాభిజానీహి పరాన్స్వకాన్వా
రథాంధ్వజాంశ్చాపతతః సమేతాన్।
యుధ్యన్హ్యహం నాభిజానామి కించి--
న్మా సైన్యం స్వం ఛాదయిష్యే ప్రమత్తః॥ 8-80-11(58920)
అరీన్విశోకాన్హి నిరీక్ష్య సర్వతో
మహాంశ్చ మన్యుః పునరేతి మాం భృశం।
రాజాతురో నాగమద్యత్కిరీటీ
బహూని దుఃఖాన్యభిచింతయామి॥ 8-80-12(58921)
ఏతద్దుఃఖం ధారయే ధర్మరాజో
యన్మాం హిత్వా యాతవాఞ్శత్రుమధ్యే।
నైనం జీవం నాభిజానాంయజీవం
బీభత్సుం వా తన్మమాద్యాతిదుఃఖం॥ 8-80-13(58922)
సోఽహం ద్విషత్సైన్యముదగ్రకల్పం
వినాశయిష్యే పరమప్రతీతః।
ఏతన్నిహత్యాజిమధ్యే సమేతం
ప్రీతో భవిష్యామి సహ త్వయాద్య॥ 8-80-14(58923)
సర్వాంస్తూణాన్సాయకానామవేక్ష్య
కిం శిష్టం స్యాత్సాయకానాం రథే మే।
కా వా జాతిః కిం ప్రమాణం చ తేషాం
జ్ఞాత్వా వ్యక్తం తత్సమాచక్ష్వ సూత।
`కతి వా సహస్రాణి కతి వా శతాని
హ్యాచక్ష్వ మే సారథే క్షిప్రమేవ॥ 8-80-15(58924)
విశోక ఉవాచ। 8-80-16x(5030)
సర్వం విదిత్వైవమహం వదామి
తవార్థసిద్ధిప్రదమద్య వీర।
కైకేయకాంభోజసురాష్ట్రబాహ్లికా
ంలేచ్ఛాశ్చ సుహ్మాః పరతంకణాశ్చ। 8-80-16(58925)
మద్రాశ్చ వంగా మగధాః కుణిందా
ఆనర్తకావర్తకాః పార్వతీయాః।
సర్వే గృహీతప్రవరాయుధాస్త్వాం
సంవేష్ట్య సంవేష్ట్య తతో వివేదుః॥ 8-80-17(58926)
రథే తవాస్మిన్నిశితాః సుపీతా--
స్తతో భల్లా ద్వాదశ వై సహస్రాః'।
షణ్మార్గణానామయుతాని వీర
క్షురాశ్చ భల్లాశ్చ తథాయుతాఖ్యాః॥ 8-80-18(58927)
నారాచానాం ద్వే సహస్రే చ వీర
త్రీణ్యేప చ ప్రదరాణాం స్మ పార్థ।
అస్త్యాయుధం పాండవేయావశిష్టం
న యద్వహేచ్ఛకటం షంగవీయం॥ 8-80-19(58928)
ఏతద్విద్వన్ముంచ సహస్రశోఽపి
గదాసిబాహుద్రవిణం చ తేఽస్తి।
ప్రాసాశ్చ ముద్రరాః శక్తయస్తోమరాశ్చ
మాభైషీస్త్వం సంక్షయాదాయుధానాం॥ 8-80-20(58929)
భీమసేన ఉవాచ। 8-80-21x(5031)
`అద్యైవ నూనం కథయంతు సిద్ధాం
మమ ప్రతిజ్ఞాం సర్వలోకే విశోక।
న మోక్ష్యతే సమరే భీమసేన
ఏకః శత్రూన్సమరే వాప్యజైషీత్।
ఆశంసితానామిదమేకమస్తు
తన్మే దేవాః సకలం సాధయంతు॥' 8-80-21(58930)
సూతాద్య మద్బాహుయుతైః సమస్తా--
న్సమాహనద్భిః పార్థివానాశువేగైః।
చ్ఛన్నం బాణైరాహవం ఘోరరూపం
నష్టాదిత్యం మృత్యులోకేన తుల్యం॥ 8-80-22(58931)
అద్యైతద్యై విదితం పార్థివానాం
భవిష్యతి హ్యాకుమారం చ సూత।
నిమగ్నో వా సమరే భీమసేన
ఏకః కురూన్వా సమరే వ్యజైషీత్॥ 8-80-23(58932)
సర్వే సంఖ్యే కురవో నిష్పతంతు
మాం వా లోకాః కీర్తయంత్వాకుమారం।
సర్వానేకస్తానహం పాతయిష్యే
తే వా సర్వే భీమసేనం తుదంతు॥ 8-80-24(58933)
ఆశాస్తారః కర్మ చాప్యుత్తమం యే
తన్మే దేవాః సఫలం సాధయంతు।
ఆయాతీహ కేశవసారథీ రథీ
శక్రస్తూర్ణం యజ్ఞ ఇవోపహూతః॥ 8-80-25(58934)
ఈక్షస్వైతాం భారతీం దీర్యమాణా--
మేతే కస్మాద్విద్రవంతే నరేంద్రాః।
వ్యక్తం ధీమాన్సవ్యసాచీ నరాగ్ర్యః
సైన్యం హ్యేతచ్ఛాదయత్యాశు బాణైః॥ 8-80-26(58935)
పశ్య ధ్వజాంశ్చ ద్రవతో విశోక
నాగాన్హయాన్పత్తిసంఘాంశ్చ సంఖ్యే।
రథాన్వికీర్ణాఞ్శరశక్తితాడితా--
న్పశ్యస్వైతాన్రథినశ్చైవ సూత॥ 8-80-27(58936)
ఆపూర్యతే కౌరవీ చాప్యభీక్ష్ణం
సేనా హ్యసౌ సుభృశం హన్యమానా।
ధనంజయస్యాశనితుల్యవేగై--
ర్గ్రస్తా శరైః కాంచనబర్హజాలైః॥ 8-80-28(58937)
ఏతే ద్రవంతి స్మ రథాశ్వనాగాః
పదాతిసంఘానతిమర్దయంతః।
సంముహ్యమానాః కౌరవాః సర్వ ఏవ
ద్రవంతి నాగా ఇవ దాహభీతాః॥ 8-80-29(58938)
హాహాకృతాశ్చైవ రణే విశోక
ముంచంతి నాదాన్విపులాన్గజేంద్రాః॥ 8-80-30(58939)
విశోక ఉవాచ। 8-80-31x(5032)
కిం భీమ నైనం త్వమిహాశృణోషి
విస్ఫారితం గాండివస్యాతిఘోరం।
క్రుద్ధేన పార్థేన వికృష్యతోఽద్య
కచ్చిన్నేమౌ తవ కర్ణౌ వినష్టౌ॥ 8-80-31(58940)
సర్వే కామాః పాండవ తే సమృద్ధాః
కపిర్హ్యసౌ దృశ్యతే హస్తిసైన్యే।
నీలాద్ధనాద్విద్యుతముచ్చరంతీం
తథా పశ్య విస్ఫురంతీం ధనుర్జ్యాం॥ 8-80-32(58941)
కపిర్హ్యసౌ వీక్షతే సర్వతో వై
ధ్వజాగ్రమారుహ్య ధనంజయస్య।
విత్రాసయన్రి పుసంఘాన్విమర్దే
బిభేంయస్మాదాత్మనైవాభివీక్ష్య॥ 8-80-33(58942)
విభ్రాజతే చాతిమాత్రం కిరీటం
విచిత్రమేతచ్చ ధనంజయస్య।
దివాకరాభో మణిరేష దివ్యో
విభ్రాజతే చైవ కిరీటసంస్థః॥ 8-80-34(58943)
పార్శ్వే భీమం పాండురాభ్రప్రకాశం
పశ్యస్వ సంఖం దేవదత్తం సుఘోషం।
అభీషుహస్తస్య జనార్దనస్య
విగాహమానస్య చమూం పరేషాం॥ 8-80-35(58944)
రవిప్రభం వజ్రనాభం క్షురాంతం
పార్శ్వే స్థితం పశ్య జనార్దనస్య।
చక్రం యశోవర్ధనం కేశవస్య
సదార్చితం యదిభిః పశ్య వీర॥ 8-80-36(58945)
మహాద్విపానాం సరలద్రుమోపమాః
కరా నికృత్తాః ప్రపతంత్యమీ క్షురైః।
కిరీటినా తేన పునః ససాదినః
శరైర్నికృత్తాః కులిశైరివాద్రయః॥ 8-80-37(58946)
తథైవ కృష్ణస్య చ పాంచజన్యం
మహార్హమేతం ద్విజరాజవర్ణం।
కౌంతేయ పశ్యోరసి కౌస్తుభం చ
జాజ్వల్యమానం విజయాం స్రజం చ॥ 8-80-38(58947)
ధ్రవం రథాగ్ర్యః సముపైతి పార్థో
విద్రావయన్సైన్యమిదం పరేషాం।
సితాభ్రవర్ణైరసితప్రయుక్తై--
ర్హయైర్మహార్హై రథినాం వరిష్ఠః॥ 8-80-39(58948)
రథాన్హయాన్పత్తిగణాంశ్చ సాయకై--
ర్విదారితాన్పశ్య పతంత్యమీ యథా।
తవానుజేనామరరాజతేజసా
మహావనానీవ సుపర్ణవాయునా॥ 8-80-40(58949)
చతుః శతాన్పశ్య రథానిమాన్హతాన్
సవాజిసూతాన్సమరే కిరీటినా।
మహేషుభిః సప్తశతాని దంతినాం
పదాతిసాదీంశ్చ రథాననేకశః॥ 8-80-41(58950)
అయం సమభ్యేతి తవాంతికం బలీ
నిఘ్నన్కురూంశ్చిత్ర ఇవ గ్రహోఽర్జునః।
సమృద్ధకామోఽసి హతాస్తవాహితా
బలం తవాయుశ్చ చిరాయ వర్ధతాం॥ 8-80-42(58951)
భీమసేన ఉవాచ। 8-80-43x(5033)
దదాని తే గ్రామవరాంశ్చతుర్దశ
ప్రియాఖ్యానే సారథే సుప్రసన్నః।
దాసీశతం చాపి రథాంశ్చ వింశతిం
యదర్జునం వేదయసే విశోక॥ ॥ 8-80-43(58952)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి సప్తదశదివసయుద్ధే అశీతితమోఽధ్యాయః॥ 80 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-80-19 ప్రదరా బాణవిశేషః॥
8-80-39 అసితప్రయుక్తైః కృష్ణప్రయుక్తైః॥
8-80-80 అశీతితమోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.